دوره نوجوانی یک فرصت بسیار طلایی است که خلقت یک بار دیگر در اختیار پدر و مادر و خود فرد قرار می دهد تا در یک دوره هشت تا ده ساله اگر اشتباه و قصوری در شکلگیری شخصیت فرد در دوران کودکی رخ داده باشد آن را جبران و اصلاح کنند. به زبان دیگر شالوده […]
دوره نوجوانی یک فرصت بسیار طلایی است که خلقت یک بار دیگر در اختیار پدر و مادر و خود فرد قرار می دهد تا در یک دوره هشت تا ده ساله اگر اشتباه و قصوری در شکلگیری شخصیت فرد در دوران کودکی رخ داده باشد آن را جبران و اصلاح کنند. به زبان دیگر شالوده و پایه های بنیادی شخصیت افراد (حرمت نفس، اعتماد، اراده، خلاقیت، پشتکار، هدفمندی، توان عشق ورزی و …) در ۸ سال اول تولد، بدون این که کودک از خود اراده ای داشته باشد و بر آن تأثیر بگذارد (چون در این سنین قدرت تعقل و منطق وجود ندارد) بوسیله والدین و اطرافیان در ذهن و روان فرد کاشته و در ضمیر ناخودآگاه او ثبت می شود. اما در دوره نوجوانی با پیدایش قدرت تعقل و تفکر، فرد و والدین این فرصت را پیدا خواهند کرد تا با بکارگیری عقل و بر پایه اطلاعات درست، ساختار ضمیر ناخودآگاه خود را (شخصیت) در صورت لزوم بطور خودآگاه تغییر دهند و یا این که بدون تغییر چندانی هر آنچه را که بوده است، تثبیت کنند.
شاید بیشترین جمله ای که از زبان دختران نوجوان شنیده شده، این جمله است: « هیچ کس ما رو نمی فهمه. پدر و مادرمون اصلا ما رو درک نمی کنند».
برای اینکه وارد جهان نوجوانتان شوید، قبل از هر چیز باید این جهان را بشناسید.
۱- تغییرات جسمی
دخترتان ظاهری زنانه پیدا می کند اما رفتارهایش گاهی هنوز کودکانه است. شاید یکی از بزرگترین وظایف مادرانه شما آگاهی دادن و صحبت کردن با دخترتان در مورد تغییرات جسمی او باشد.
۲- تغییرات شناختی
هوش نوجوان در این دوره حالت انتزاعی دارد. می تواند قواعد و قضایای منطقی را درک کند و قدرت استدلال کردن دارد. بنابراین گاهی ممکن است با شما بحث کند و شما و افکار و عقایدتان را به چالش بکشد. حتی در مورد افکار خودش هم شک دارد. دخترتان دیگرخواسته های شما را به راحتی نمی پذیرد، بلکه باید برایش دلیل بیاورید و استدلال کنید
۳- جستجوی هویت
یکی از ویژگی های نوجوانی به دنبال هویت گشتن و رسیدن به پاسخ سوال «من کیستم؟» است.
۴- خودمرکزیت
اکثر نوجوانان در دوران بلوغ زمان زیادی را روبروی آینه می گذرانند. دختران فکر می کند هنگام رفتن به مهمانی همه به او نگاه می کنند و اگر یک لکه کوچک روی لباسش باشد همه متوجه خواهند شد.
۵- تصور آسیب ناپذیری خود
نوجوانان در این سن فکر می کنند اتفاقات بد فقط برای دیگران می افتد و فقط دیگران آسیب می بینند. این توهم می تواند پایه خطرات و انحرافات بسیاری در دختر نوجوان شما باشد. مثلا «اگر سوار ماشین یک غریبه هم باشم برای من هیچ اتفاقی نخواهد افتاد. من می دوم چطوری باید رفتار کنم».
۶-همسالان، پادشاهان ذهنی
در این سنین دوستان و همسالان برای فرد اهمیت زیادی پیدا می کنند؛ به طوری که بودن در میان همسالان و تشابه با آنان به یک نیاز اساسی در دوران نوجوانی تبدیل می شود. نگران نباشید!نوجوان با بودن درگروه همسالانش، احساس استقلال را خواهد آموخت.
۷- کاهش علاقه به درس
معمولا اکثر نوجوانان با افت تحصیلی روبرو می شوند. یکی از اصلی ترین دلایل این افت تحصیلی ورود فعالیت ها و موقعیت های جدید به زندگی است. باید در کنار او باشید. به او کمک کنید تا استعداد و علائق تحصیلی و توانایی های خود را بشناسد.
این اشتباهات را انجام ندهید:
۱- تحقیر و مقایسه ممنوع
حواستان باشد بزرگترین اشتباهی که دخترتان را از شما دور می کند، تحقیر کردن او در جمع و حتی در خلوت است.
۲- دائما نگران دخترتان نباشید.
متاسفانه دختران، در اکثر موارد، در برابر فشار والدین به دروغگویی رو می آورند و در مورد فعالیت ها و دوستانشان به والدین دروغ می گویند.
۳- تمام کارها را شما انجام ندهید.
به او مسئولیت هایی را واگذار کنید. نباید همه کارهایش را شما انجام دهید. اینکه اجازه نمی دهید دست به سیاه و سفید بزند، همه کارهای خانه و حتی کارهای شخصی او را انجام می دهید، شما را تبدیل به یک مادر خوب نمی کند، بلکه باعث می شود دخترتان به یک فرد مسئولیت گریز تبدیل شود.
اصل هایی که باید رعایت کنید:
– سعی کنید محیط خانه را آرام نگاه دارید. محیط پرتنش و پر از درگیری خانوادگی او را از خانه و والدین فراری خواهد داد.
– به قدر کافی به او توجه و محبت کنید. با هم زیاد صحبت کنید و سعی کنید روابط صمیمانه ای باهم داشته باشید.
اجازه دهید گاهی شما را راهنمایی کند و از او مشورت بخواهید.
– افزایش آگاهی و مطالعه در مورد نوجوانی و انتقال اطلاعات به فرزند. صحبت کردن در مورد تجربیات مختلف خود یا اطرافیانتان زمانی که همسن و سال او بودید.
– موضع خود را مشخص کنید.
– تصمیم گیری را به او یاد بدهید.
– به خلوت او احترام بگذارید.
دختر نوجوان شما دوست دارد بیشتر وقتش را در اتاقش تنها باشد، موسیقی گوش دهد و شعر بخواند یا حتی برای درس خواندن تنها در اتاقش بنشیند و در اتاقش را ببندد. هرگز سرزده و بدون اینکه در بزنید به اتاقش وارد نشوید مگر اینکه یک دلیل منطقی و مهم داشته باشید.
– به او اعتماد کنید.
– تحسین و انتقاد درست
وقتی کار یا مسئولیتی را به خوبی انجام می دهد از او تشکر کنید و به خاطر کار خوب تحسینش کنید.
منبع: در فکر ،ذهن وروان نوجوانان وجوانان چه می گذرد؟ نویسنده :سید اصغر ساداتیان،۱۳۹۰
اداره مشاوره و مددکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی
