به گزارش صدای آناک یکم تا هفتم اردیبهشت ماه امسال هفتهی سلامت نامگذاری شده است. سلامتی در کنار امنیت دو مقولهی مهم هستند که در پیشرفت و توسعه جوامع نقشی اساسی و تعیینکننده دارند؛ با وجود این تا هنگامی که در معرض تهدید قرار نگیرند، کمتر به آن دو توجه میشود. سلامت به طور کلی […]
به گزارش صدای آناک یکم تا هفتم اردیبهشت ماه امسال هفتهی سلامت نامگذاری شده است. سلامتی در کنار امنیت دو مقولهی مهم هستند که در پیشرفت و توسعه جوامع نقشی اساسی و تعیینکننده دارند؛ با وجود این تا هنگامی که در معرض تهدید قرار نگیرند، کمتر به آن دو توجه میشود. سلامت به طور کلی دو بعد جسمی و روانی را در بر میگیرد. بعد روانی سلامت ارتباطی نزدیک با موضوع امنیت دارد. شاید در نگاه اول سلامت، فقدان بیماری جسمی را به ذهن متبادر سازد، اما اگر واقعبینانه به این موضوع بیندیشیم، زوایای متعدد و تا حدی پنهان از سلامت و نظام سلامت جامعهی انسانی پیش رویمان باز خواهد شد.
بارها و بارها در مراودات روزانه و بهویژه از طریق رسانهها اصطلاحاتی را میشنویم که دلالت بر ابعاد مختلف سلامت دارد. خانوادهی سالم، آرامش روحی و روانی، پیشگیری از فساد و تباهی در جامعه، رانندگی سالم، پیشگیری از خشونتگرایی، روابط سالم، فکر سالم و مانند اینها هر یک به طور مستقیم یا غیر مستقیم با نظام سلامت جامعه در ارتباط است. ممکن است برخی رسیدن به جامعهی سالم را یک ایدهی آرمانگرایانه و شاید دست نیافتنی قلمداد کنند؛ اما مؤلفههایی وجود دارد که توجه به آن میتواند فرد و جامعه را برای رسیدن به سطحی مطلوب از سلامت امیدوار کند و آن مقولهی ارزشمندی است به نام «سبک زندگی ایرانی اسلامی» که در واقع همان سبک زندگی سالم را در ذهن مجسم میکند. در این نوشتار به برخی از مواردی که میتواند مهر تأییدی بر این ادعا باشد، میپردازیم.
تأکید سبک زندگی ایرانی اسلامی بر خانوادهی سالم
بهطور کلی تشکیل خانواده در اسلام و فرهنگ جامعهی مسلمان ایران یک ارزش تلقی میشود. خانواده در سبک زندگی ایرانی اسلامی از ویژگیهایی برخوردار است که با سلامت جسمی و روانی افراد کاملاً انطباق دارد. به برخی از این ویژگیها اشاره میکنیم:
- نحوۀ رفتار پدر و مادر در محیط خانه باید بر اساس احترام متقابل و به دور از مشاجرههای بیهوده باشد تا بر اساس آن نگاه مثبت فرزندان به مقولۀ ازدواج و تشکیل خانواده را به وجود آورد.
- رفتارهای پدر و مادر، بازتاب ارزشهای آنان و مجموعهای از الگوهای رفتاری و تربیتی است که سرنوشت فرزندانشان را به خوبی رقم میزند.
- حفظ کرامت زن و قائل بودن به نقش مؤثر او در کاهش آسیبهای خانواده و جامعه، بسیار مورد تأکید است.
- روابط عاطفی در محیط خانواده مانع از اختلال شخصیتی فرزندان شده و از ارتکاب جرائم و بزهکاری در آنها پیشگیری میکند.
- پرهیز از سختگیریهای افراطی بر اساس اصل اعتدال و میانهروی و توجه به عقلانیت همواره در نظام تربیتی اسلام مورد تأکید است.
- آیندهنگری و برنامهریزی مبتنی بر نظم و انضباط یکی از ارزشهای سبک زندگی ایرانی اسلامی است.
- در نظام تربیتی اسلام، فرزندان مورد خشونت پدر و مادر قرار نگرفته و در نتیجه مستعد بروز رفتارهای پرخطر نخواهند شد.
- نظام الگوسازی رفتاری در اسلام به گونهای است که سرکشیهای دوران نوجوانی فرزندان، با توجه به رعایت نکات ظرافتمندانه در دوران کودکی آنان، زمینهی بروز نخواهند یافت.
- توجه به شعائر دینی در کانون خانواده، پیشگیری از انحراف اخلاقی فرزندان به ویژه در دوران حساس بلوغ را موجب میگردد.
- در الگوی زندگی ایرانی اسلامی، خوب بودن و خوب ماندن، در چارچوب هنجارهای دینی و سنتهای ملی به فرزندان آموخته میشود تا مانع از انحراف آنان از مسیر درست گردد.
- نظارت بر رفتار فرزندان نوجوان همراه با درک شرایط طبیعی دورۀ بلوغ و نوجوانی، مورد توجه قرار میگیرد.
توجه به آرامش
توجه به آرامش روحی و روانی در سبک زندگی ایرانی اسلامی؛ تضمینکنندهی سلامت جسم و روح
- سبک زندگی اسلامی در پرتو ایمان به خداوند و عمل صالح تحقق مییابد و ایمان به پروردگار هستی و انجام کارهای شایسته، رضایت قلبی و در نتیجه آرامش را به عنوان مهمترین شرط بهداشت روانی به وجود میآورد.
- نظام خانواده در اسلام بر پایهی مودت و دوستی میان اعضاء شکل گیرد و زمینۀ رسیدن به کمال انسانی را در افراد فرهم میکند.
- طلاق که منشاء برخی از جرائم و آسیبهای اجتماعی دیگر نیز شناخته میشود، در دین اسلام به عنوان عملی مباح اما در عین حال ناپسند معرفی شده و هدف از آن صرفاً پیشگیری از بروز پیامدهای ناگوارتر از آن است.
مخالفت اساسی از ظلم و تعدی در اسلام؛ منطبق با منع خشونتگرایی و کاهش میزان نزاع و درگیری
- تأکید اسلام به بردباری و خویشتنداری موجب کاهش چشمگیر خشونت و سایر آسیبهای ناشی از شکست و ناکامی در خانواده و اجتماع میگردد.
- در حالی که بسیاری از زمینههای خشونتگرایی در روابط میان همسایگان شکل میگیرد، اسلام تأکید فراوان بر رعایت حقوق همسایگی نموده است.
پیشگیری از زمینههای فساد؛ ضامن سلامت جسمی و روحی افراد
- در یک جامعۀ متمدن اسلامی، آحاد مردم نسبت به چگونگی و نحوهی رفتار یکدیگر احساس مسئولیت میکنند.
- احترام به قوانین و مقررات از ویژگیهای بارز سبک زندگی ایرانی اسلامی است. قرآن کریم سرشار از توصیههای اخلاقی و اصول و قوانین زندگی است.
- ریشهی بسیاری از جرائم و گناهان امروز بشر، اعتقاد نداشتن به حرام یا حلال بودن غذا و تأثیر آن در شخصیت و رفتار فرد به عنوان یک نکتۀ ظریف تربیتی است. در حالی که اسلام به این موضوع نگاه ویژهای دارد.
- v «عزت نفس» رهاورد ارزشمندی است که زندگی با حسی آمیخته از غرور ملی و عشق به اصول و ارزشهای دینی و انقلابی به ما میبخشد و موجب ارتقاء سلامت جسمی و روانی میشود. اجتناب از مصرف مواد اعتیادآور و اجتناب از تن دادن به بسیاری از پلیدیها برای دستیابی به لذات آنی، با برخورداری از عزت نفس به راحتی میسر خواهد شد.
- انتخاب شیوۀ رفتار بر مبنای تعادل و میانهروی مورد توجه و تأکید اسلام، فرد را از پیامدهای زیادهخواهی در امور زندگی محافظت خواهد کرد.
- v «راستگویی» مانند یک نیروی نامرئی، مانع از ادامۀ خطاهای فرد شده و ناخودآگاه مسیر بیراهه و انحراف را بر او میبندد. صداقت و راستگویی بخش زیادی از مفاهیم اخلاقی قرآن کریم را در بر گرفته است.
فضای مجازی سالم، لازمهی سلامت جسم و روان در زندگی مدرن امروزی
- وجود زمینههای انحراف اخلاقی در فضای مجازی، ایجاب میکند که فرزندانمان را از پشتوانۀ تربیتی مستحکمی بر مبنای ارزشهای دینی و انقلابی برخوردار سازیم.
- کاربران آگاه و باهوش ایرانی در فضای مجازی، پیشقراولان نبرد با تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام و ایران هستند که وظیفۀ دفاع از سنتها و ارزشهای ملی و اسلامی را برعهده دارند.
معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی- اداره آموزش و مشارکت
