ویژگی های زوج های سالم

در مورد  روابط سالم بین زوجین مطالب زیادی نوشته شده است در اینجا به بعضی از الگوهای ارتباطی سالم که توسط روانشناسان بیان شده اشاره می کنیم. آنان اعتقاد دارند که زوج های سالم از این الگوها پیروی می کنند این الگوها به شرح زیر هستند:

۱-عقیده به نسبی بودن واقعیت نه مطلق بودن آن

در برداشت دو نفر از واقعیت ممکن است تفاوت هایی وجود داشته باشد که گاهی این تفاوت ها زیاد و قابل توجه است. در رابطه ی زوجی نیز این امر مصداق دارد. به همین دلیل در برداشت هر شخص از واقعیت باید دیدگاه شخص دیگر نیز در نظر گرفته شود. در روابط زوج ها بیان این مطلب که من درست می گویم تو اشتباه می کنی، نمونه ای از عقیده به مطلق بودن واقعیت است. زوج های سالم به تفاوت در نقطه نظرات و دیدگاههای یکدیگر احترام گذاشته و آماده ی شنیدن نقطه نظرات همسر خود هر چند که با نظرات خودشان اختلاف داشته باشد، هستند. در نتیجه ی این اعتقاد زوج های سالم می پذیرند که دو نفر می توانند از یک موقعیت برداشت های متفاوتی داشته باشند. زوج هایی که این دیدگاه را دارند، سعی ندارند همسر خود را به پذیرش دیدگاه خود وادارند بلکه به حرف های همسر خود گوش داده و سعی می کنند که برداشت ها و نظرات همسر خود را درک کنند.

۲- اعتقاد به اینکه قصد و نیت همسر خوب است

گاهی همسرانی که به نیت و قصد همسر خود فکر نمی کنند، از رفتار وی احساس عصبانیت و ناراحتی می کنند. زوج های سالم ضمن اینکه به همسرشان احترام می گذارند، هرگز احساس نمی کنند که همسرشان دشمن آنهاست و آنها ایمان دارند که همسرشان در پی آزار دادن آن ها نیست. خیلی وقت ها اگر به نیت انجام عمل از طرف همسر توجه شود رفتارهای او آزار دهنده نخواهد بود.

۳- اعتقاد به اینکه مشکلات حل می شوند.

در زندگی زناشویی همیشه مشکلاتی به وجود می آید. دیدگاه زوج ها نسبت به مشکلات، تاثیر زیادی در آینده ی آنها خواهد داشت. زوج هایی که اعتقاد دارند مشکلات قابل حل هستند، برای حل مشکل تلاش می کنند. این افراد تاثیر خود را در فرایند حل مشکل قابل توجه می دانند.

۴- عقیده به عواملی فراتر از خود .

عشق، نگاه نکردن به چشم های یکدیگر نیست بلکه نگاه کردن به یک جهت است. اگر این اعتقاد وجود داشته باشد، زوج ها خیلی درگیر خود محوری نمی شوند و به همین دلیل مشکلات برای آن ها ساده تر خواهد شد. زوج های سالم جهان بینی وسیعی دارند که این جهان بینی می تواند جهت گیری مذهبی یا خانوادگی باشد. جهان بینی وسیع تر به زوج ها وسعت دید بخشیده و در این حالت مشکلات برای آن ها کوچک و قابل حل تر به نظر می رسد.

۵- تمرین رفتارهای سالم

تمرین کردن رفتارهای سالم توسط زوج ها می تواند باعث شود که این رفتارها نهادینه شده و بخشی از گنجینه ی رفتاری آنها شوند. اگر این رفتارهای سالم در رابطه ی زوجی وجود داشته باشد رضایت زن و مرد در سطح بالایی قرار دارد این رفتارهای سالم عبارت اند از :

– مسئولیت پذیری: زن و شوهر باید نقش خود را در بهبود رابطه مورد تایید قرار داده واز سرزنش یکدیگر خودداری کنند. نقشی که زن و شوهرها در بقای عشق و احترام دارند و همچنین نقش هر یک از آنها در ایجاد رفتارهای مثبت و جدید اهمیت اساسی دارد. اگر این زوج ها بپذیرند که رفتارهای مثبت جدید اهمیت اساسی دارد، اگر این زوج ها بپذیرند  که رفتار خودشان عامل ایجاد خوشبختی یا احساس ناراحتی است، می توانند کنترل رفتار خود را به دست بگیرند. در این حالت زن و شوهر یکدیگر را بخاطر کوتاهی سرزنش نمی کنند.

– هدفگذاری: هر یک از زن و مرد باید اهداف خود را مشخص کرده به منظور دست یابی به اهداف واقع بینانه ای که رضایت ارتباطی را به دنبال دارند، تلاش کنند. قابل توجه این که اهداف باید بر فعالیت و تلاش خود آن ها متمرکز باشد به گونه ای که فرد احساس کند برآنها کنترل دارد .

– تشویق: زوج های سالم تلاش می کنند که یکدیگر را تشویق کرده و از همدیگر قدردانی و تحسین به عمل آورند. تمرکز بر قابلیت های مثبت، حمایت، پذیرش و اعتماد، همگی عناصر تشویق هستند. تشویق همسر می تواند شوق زندگی را در او ایجاد کرده و باعث افزایش دامنه ی رفتارهای مثبت در او گردد. این ویژگی ها پایه های یک رابطه ی سالم هستند.

-گفت و گوی باز: هر عضو باید بتواند احساسات مثبت خود را بصورت بی پرده و صادقانه بیان کنند. بیان احساسات مثبت باعث ایجاد مهارت های حل مسئله در زوج ها شده و مشارکت در ایجاد رابطه ای لذت بخش، صمیمانه و توام با درک یکدیگر را تسهیل می کند.

– گوش دادن همدلانه: گوش دادن دقیق و همدلانه اثر بسیار مثبتی در زندگی زوج ها دارد. گوش دادن همدلانه وسیله ای است برای اینکه زن و شوهر بتوانند احترام و مراقبت از  همسر را به اون نشان دهند. به وسیله ی این مهارت همچنین زوج ها به همسر خود نشان می دهند که احساسات و عقاید یکدیگر را می پذیرند و با تمام وجود به او گوش می دهند.

– میل به تحلیل ارتباطات: برای اینکه زن و شوهر همدیگر را بهتر درک کنند باید بین آن ها گفتگوی مداوم وجود داشته باشد. گفتگو می تواند مسائل با اهمیت برای زوج ها را مشخص کرده و به آن ها کمک کند که بیشتر به آن ها بپردازند. تحلیل مسائل موجود در رابطه و تلاش برای درک بهتر آنان به پایداری زندگی زناشویی کمک می کند.

– نشان دادن پذیرش: هر عضو باید بصورت کلامی و غیر کلامی ارزشی را که برای عضو دیگر قائل است بیان کند. مخصوصا وقتی که عقاید زوج ها باهم متفاوت است.

– حمایت از اهداف مثبت ازدواج: هر عضو باید بتواند به همسرش نشان دهد که برای او و گفته هایش اهمیت قائل است. زوج ها می تواند اهمیتی که برای همسرشان قائل هستند را به صورت کلامی یا غیر کلامی(زبان تن) نشان دهند. نشان دادن پذیرش فرد مقابل، مخصوصا زمانی که اختلاف نظر وجود دارد، اهمیت بسیاری دارد.

– حمایت از اهداف تعیین شده: زن و شوهر باید از اهدافی که به طور مشترک برای رابطه ی خود تعیین کردند، حمایت کنند. زوج های سالم مرزهای مناسب و روشنی را برای رابطه ی خود ایجاد می کنند. به گونه ای که به وقایع خارجی اجازه ی دخالت در اهداف خود را نمی دهند.

– توافق به منظور پل ارتباطی:زوج ها باید به جای اینکه یکدیگر را سرزنش کنند، بر بیان تفاوت ها تمرکز داشته باشند. آنها نباید احساسات را واپس بزنند. بلکه باید با بیان احساس و دیدگاه متفاوت خود برای یافتن راه حل به توافق برسند.

– تعهد به مشارکت: هر عضو باید با درک موقعیت و نقش خود در ازدواج برای دسترسی به اهداف رابطه ی زناشویی تلاش کند. علائق و اهداف زوجین در صورتی براورده می شوند که زن و مرد هر دو خود را متعهد کنند که برای تحقق آنها تلاش کنند .

منبع: علی محمد نظری؛(۱۳۸۶). مبانی زوج درمانی و خانواده درمانی، چاپ پنجم ، انتشارات:نشر علمی.

گردآورنده: نسرین نیازی، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی

اداره مشاوره و مددکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی