شغل مهندسی عمران

خبرنگار پروین امینی

گفتگو خبرنگار هفته نامه آناک با مهندس احد شعری اقدم فوق لیسانس عمران و عضوسازمان مهندسی استان یکی از مهندسان عمران تبریز در خصوص شغل مهندسی عمران و مشکلات پیش رو این حرفه طی مصاحبه  انتظار می رود که مسئولین استانی و کشوری برای رفع موانع و مشکلات این صنف یاری نمایند.

لطفا تعریفی از شغل مهندسی را برای خوانندگان توضیح فرمائید؟

شغل مهندسی عمران یکی از شغلهایست که خیلی ها از کودکی به آن علاقمند هستند کسی که میخواهد درزمینه مهندسی ساختمان فعالیت کند بایستی مدرک دانشگاهی مرتبط و پروانه اشتغال به کار داشته باشد. برای این کاربا یستی با حداقل سابقه کار حرفه ای ۳ سال برای کارشناسی و ۲ سال برای کارشناسی ارشد عضو سازمان نظام مهندسی شود و همچنین در آزمون ورود به حرفه مهندسان نمره قبولی کسب نماید. بعد از طی مراحل فوق بر اساس تلاش و هزینه های تحمیلی با هزار امید و آرزو وارد شغل مهندسی ناظر ساختمان میشود. در بدو ورود دارای  پروانه اشتغال بکار پایه ۳ با سهمیه ۸۰۰۰ متر مربع زیربنا می باشد. بعد از سپری شدن ۴ سال و گذراندن کلاس های ارتقاء پایه، به پایه ۲ با سهمیه ۱۲۰۰۰ مترمربع وارد میشود.وی گفت: میتوان گفت شغل مهندسی ناظر یکی از پر استرس ترین شغل هاست و مسئولیت مهندس تا بعد از اتمام ساختمان نیز ادامه دارد در مقابل حق الزحمه ناچیزی که دریافت می کند باعث شده اکثر همکاران این شغل را به عنوان شغل دوم و بعضا شغل سوم در نظر بگیرند.مهندس شعری در ادامه افزود: بسیاری از دوستان و  همکاران را میشناسم که با هزار امید و آرزو پروانه اشتغال به کار اخذ کرده اند ولی متاسفانه  به علت شرایط موجود پروانه خود را به قاب زده و به دیوار نصب کرده اند یا در اخیار شرکت های مجری و آزمایشگاه گذاشته اند و سالانه بابت پروانه مبلغ ناچیزی دریافت میکنن.چند سالی است که از طرف سازمان نظام مهندسی پرونده های نظارت به مهندسین ناظر ارجاع می شود. یعنی سازمان نظام مهندسی مهندسین ناظر را به مالک معرفی میکند و مالک هزینه نظارت را به حساب نظام مهندسی واریز میکند و حق الزحمه مهندسین ناظر بعد از کسر سهم سازمان نظام مهندسی که گفته میشود ۵ در صد می باشد بر اساس پیشرفت کار بصورت قسطی به مهندسین واریز میکند به عنوان مثال  برای مهندسین ناظر سازه نحوه پرداخت به اینصورت است که قسط اول ۳۰ درصد پیش پرداخت پس از ارسال نامه تاییدیه نقشه ها به شهرداری، ۳۰قسط دوم درصد پس از گزارش مرحله اول سازه ای یا حد اکثر ۶ ماه ، قسط سوم پس از آخرین گزارش سازه ای و قسط چهارم ۱۰ درصد که پس از ارائه گزارش اتمام عملیات ساختمانی یا ۲۴ ماه.

میزان حق الزمه مهندسین ناظر از هر پرونده  چگونه هست؟

بنا به گفته مسئولین سازمان نظام مهندسی به علت اینکه تعداد اعضای رشته عمران زیاد می باشد تقریبا از هر دوسال یک پرونده به مهندسین ناظر سازه می رسد که  معمولا متراژ متوسط پرونده ها ۸۰۰ متر مربع می باشد حق الزحمه هر متر مربع تقریبا ۴۱۰۰۰۰ ریال می شود برای متراژ فوق تقریبا ۳۲۰ میلیون ریال میشود علاوه بر اینکه مسئولیت مهندس ناظر بعد اتمام پروژه ادامه دارد هرگونه سهل انگاری مالک یا پیمانکار متوجه ناظر می باشد و در صورت وجود مشکل جدی  باید در محاکم قضایی پاسخ گو باشد.

با توجه به موارد ذکر شده سیستم ارجاع به چه منظورو به نفع کی اتخاذ شده؟مالک؟ مهندسین؟افزایش کیفیت ساختمان؟ یا سازمان نظام مهندسی؟

 دریافتی مهندسین ناچیز می باشد و همین امر باعث دلسردی مهندسین میشود و به طبع آن مهندسین وقت کافی برای نظارت نمی گذارند و همین امر بصورت غیر مستقیم بر کیفیت ساخت می کاهد. بسیاری از مهندسین ناظر دیگر کار عمرانی نمیکنند و صرفا پروانه  نظارت دارند و شغل دیگری انتخاب کرده اند و همین امر باعث شده از علم روز به دور باشند و آشنایی کافی از سیستم های به روز نداشته باشند که این شرایط  باعث عدم پیشرفت در صنعت ساختمان خواهد شد که مسئولیت این امر نیز با سازمان نظام مهندسی است.مالکین هم مشکلاتی دارند اولا اینکه هزینه نظارت را کامل به حساب سازمان واریز می کنند ثانیا هیچ شناختی از ناظرین ندارند و بعضا با ناظرین دچار مشکلات اجرایی میشوند و سعی در تعویض ناظر دارند. شما برای دوخت کت شلوار به خیاط مراجعه میکنین یا به اتحادیه پوشاک ؟ مسلما به خیاط .همانطور که برای درمان به پزشک مراجعه میکنیم نه به سازمان نظام پزشکی/وظیفه سازمان نظام مهندسی در مقابل مهندسین چسیت؟ به نظر بنده وظیفه سازمان ارتقاء کیفیت ساخت و ساز و حمایت از قشر مهندسین می باشد در صورتی که مهندسین ناظر با قبول مسئولیت نظارت به سازمان نظام مهندسی کمک می کنند و سازمان مدیون مهندسین می باشد.

آیا با شغل مهندسی ناظر امورات یک فرد می گذرد ؟ میتوان هزینه های خانواده را تامین کرد؟

مسلما با ین وضع موجود خیر.چرا که این دریافتی ها هزینه های جاری و ایاب و ذهاب مهندس را تامین نمیکند.

آیا میزان دریافتی مهندسین ناظر با تعهدی که دارند متناسب است؟

همان مثال ۸۰۰ متر بع زیر بنا را در نظر بگیریم. اگر ساختمان در منطقه متوسط شهر باشد متر مربع ۲۰۰ میلیون ریال می باشد که کل قیمت زیر بنا ۱۶۰ میلیار ریال می شود. مهندس ناظرسازه  با دریافت  0.2 درصد ارزش ملک زیر بار مسئولیت نظارت می رود این درصد در بهترین حالت برای جمع همه مهندسین ناظر(سازه، معمار،تاسیسات) برابر با ۰٫۵۴درصد ارزش ملک می باشد که این درصد در قسمت های اعیان شهر به نصف کاهش می یابد.

آیا  وجود تعداد زیاد مهندسین ناظر این امر را باعث شده است؟ اگر جواب مثبت است پس بهتر است این موضوع اطلاع رسانی شود تا دانشجویان کمتری در این رشته وارد دانشگاه شوند چرا که بعد از فارغ التحصیلی وارد بازار کار شده و مشکل فعلی دو چندان میشود و افراد جدید الورود با چالش شغل مواجه خواهند شد  یا اگر این چنین است حداقل نظام مهندسی این موضوع را بررسی و راهکار دهد و بخاطر حق عضویت عضو گیری نکند یا اگر راه حلی ندارد لااقل به علت اینکه پرونده کم به مهندسین ناظر ارجاع میکند حق عضویت کمتری دریافت کند یا کلاس رایگان برگزار کند یا . . .

هزینه هایی که از مهندسین برای دریافت پروانه و ارتعاء پایه گرفته میشود چقدر است؟ برای دریافت پروانه بایستی آزمون داد که در این مرحله هزینه ثبت نام و کلاس های بدو ورود به  پایه ۳ می باشد و برای ارتقاء پایه ۳ به ۲ از طرف سازمان نظام مهندسی کلاس برگزار میشود که معمولا ۳ کلاس لازم هست و امروزه هزینه هر کلاس تقریبا ۱۲ میلیون ریال می باشد که در کل ۳۶ میلیون ریال می شود. فارغ از اینکه به وجود این گونه کلاس ها نیاز هست یا نه بعضا کلاس هایی برگزار میشود که نتیجه ای برای مهندسین ندارد و وقت مهندسین گرفته می شود.سال های قبل معمولا مهندسین ناظر سهمه خود را تمام می کردند و اواخر سال پرونده ها را رد میکردند ولی متاسفانه با وجود سیستم ارجاع به عنوان مثال مهندسین پایه ۲ که ظرفیت ۱۲۰۰۰ متر مربع را دارند در خوشبینانه ترین حالت ۱۰۰۰ متر مربع کار ارجاع میشود.با توجه به سوالات و جواب های مطرح شده فکر کنم نتیجه ای که گرفته میشود این هست که تنها نظام مهندسی از این سیستم سود می برد بایستی این مطالب به دانشجویان این رشته گفته شود تا آگاهانه شغل مناسب خود را انتخاب نماییند و بعد از صرف چندین سال وقت و تلاش و هزینه های تحصیلی که هم برای دولت هزینه هست هم برای فرد بخاطر شرایط نامناسب این شغل دنبال شغل دیگری باشند همانطور که این روزا مشاهده میکنیم که افراد زیادی با داشتن مدرک و توانایی نظارت از این شغل دلسرد شده و به شغل نا مرتبط روی آورده اند.