در عصر حاضر توجه ویژه و نگاه هوشمندانه به مساله پوشش از ضروریات زندگی ایمان محور به شمار می رود. از آنجا که حجاب و عفاف اسلامی ضامن حفظ و پاسداری از کیان و شخصیت آحاد جامعه، به ویژه قشر بانوان می باشد، لذا بی تردید از مهمترین ارمغان های آن تحصیل سلامت روانی پایدار […]
در عصر حاضر توجه ویژه و نگاه هوشمندانه به مساله پوشش از ضروریات زندگی ایمان محور به شمار می رود. از آنجا که حجاب و عفاف اسلامی ضامن حفظ و پاسداری از کیان و شخصیت آحاد جامعه، به ویژه قشر بانوان می باشد، لذا بی تردید از مهمترین ارمغان های آن تحصیل سلامت روانی پایدار است که خود از بزرگترین نعمت های الهی در حیات بشری شمرده می شود
تبیین کارکرد های روانی عفاف و حجاب
۱- حجاب عامل رشد شخصیت: به عقیده اریک فروم موثرترین عامل در رشد شخصیت انسان برآوردن معقول نیازهای روانی است که حیوانات پست این نوع نیازهارا ندارند. انسان سالم نیازهای روانی – نه نیازهای جسمانی مانند گرسنگی، تشنگی، جنسی و… خود را از راه های خلاق ارضا می کند و اشخاص ناسالم از راه های نامعقول.
حجاب نشانه عفت، پاکی و شخصیت ارزشمند است و در مقابل، بی حجابی و بد حجابی و نمایاندن اعضای بدن نشانه بی عفتی و یا ضعف عفت و شخصیت است. همچنان که امیرالمومنین(ع) نیز می فرماید:کسی که کرامت و شخصیت انسانی، اورا استوار نساخت، اهانت و پوچی زندگی، اورا ادب خواهد کرد.
۲- حجاب عامل ارزشمند شدن: یکی از ثمرات حجاب برای زن ،گرانبهاتر شدن او برای مرد و در نتیجه، به وجود آمدن عشق است که لذت بخش ترین عواطف انسانی است،نیاز به دوست داشتن و محبوب دیگران واقع شدن در زنان بیش از مردان است.
شهید مطهری اشاره می کندکه، حریم نگه داشتن زن در میان خود و مرد، یکی از وسایل مرموزی بوده است که زن برای حفظ مقام خود در برابر مرد از آن استفاده کرده است. اسلام زن را تشویق کرده است که از این وسیله استفاده کند. زن هر اندازه متین تر و عفیف تر باشد و خود را در معرض نمایش برای مرد نگذارد، بر احترامش افزوده می شود.
۳- حجاب زمینه ساز کمال گرایی: حجاب و عفاف پرتویی از آفرینش الهی است که فلسفه وجودی آن حفظ مقام و ساحت مادی و معنوی زن ومرد و زمینه ساز رشد و کمال آنها تا مراتب عالی انسانیت است. فردریک پرلزمعتقد است هر موجود زنده ای گرایش به تمامیت و کمال خود دارد و هر عاملی که باعث شود این نوع تمایل به کمال گرایی با مانع مواجه شود، یا این تمامیت از بین برود، برای موجود زنده زیان آور است و منتهی به وضعیت ناتمام در او می شود.
۴- حجاب عامل مصونیت زن در برابر طمع ورزی هوس بازان: حجاب کامل اسلامی بیان کننده آن است که اینجا حریم عفت و انسانیت بوده و چشم نظر بازان و دست تجاوز پیشگان به آن نرسد.وقار و عظمت بانوان عفیف و محجبه باعث می شود که افراد بیمار دل جرات اغفال و تعرض یا ایجاد مزاحمت برای آنان نیابند و بازیچه انحراف های مزاحمان قرار نگیرند. همچنان که در آیه ۳۲سوره احزاب ضمن تحریم سخن گفتن زن با لحن هوس انگیز و طمع پرور،فلسفه آن را طمع کردن بیمار دل و شهوت پرست ذکر می کنند.
زن به دلیل اینکه عواطف و احساسات قوی تری در برابر مرد دارد، از نظر روانی نفوذ پذیرتر از مرد است. این تاثر و نفوذ پذیری وقتی از یک منبع، یعنی از سوی شوهر باشد باعث می شود وحدت و یگانگی روانی زن حفظ شود، ولی وقتی زن بدون حجاب در اجتماع مردان نامحرم حاضر می شود، ممکن است تحت تاثیر روانی و عاطفی آنان قرارگیرد و وحدت روانی او از بین برود و با از بین رفتن وحدت روانی دچار اضطراب و آشفتگی می شود.
۵- حجاب و پایبندی به اصول اخلاق انسانی: یکی از ضروری ترین نیازهای بشریت در رسیدن به سلامت روانی، اخلاق و پایبندی به اصول آن است، انسان زمانی می تواند به سلامت و آرامش روانی برسد که در سایه ایمان و اخلاق زندگی کند. شرط اصلی پایبندی به اخلاق، پرهیز از سقوط در پرتگاه شهوات حیوانی است. پیامبر اسلام (ص) در حدیثی بزرگترین زمینه سقوط اخلاق را افتادن مردان و زنان د ر دام شهوات جنسی می داند.
اینجاست که ما می توانیم به ارزش حجاب و پوشش زن پی ببریم و آن را به عنوان عامل مهم در حفظ اخلاق و راهی برای رسیدن به سلامت روانی زنان و بالتبع سایر افراد محسوب کنیم.
۶- حجاب عامل رشد شخصیت اجتماعی زنان: زن و مرد هردو در انسانیت مشترکند. هر دو موجودی زنده، آگاه به خود و پیرامون خود و هردو دارای کالبد مادی اند. اگر هریک از زن و مرد جایگاه خود را بشناسد، نقش بسزایی در چرخه پیشرفت و آسایش بشریت دارند.
جامعه شناسان معتقدند زنان باید حیا و حجاب داشته باشند تا مردان و زنان یک جامعه بتوانند با آرامش زندگی کنند و در نهایت می توان گفت فرصت رشد شخصیت اجتماعی زنان با رعایت حجاب بیشتر فراهم می گردد.
۷- استحکام بنیان خانواده: در معارف الهی خانواده مهمترین جایگاه پرورش انسان است. قران کریم همسران را لباس یکدیگر می داند و بدین ترتیب نقش هریک را معین میکند. اگر خودنمایی و آرایش و تحریک در یک اجتماع بشری رواج پیدا کند و روابط جنسی در غیر محیط خانواده میسر گردد، خانواده های زیادی دچار تزلزل می گردند.
۸- حجاب عامل ایجاد آرامش روانی در جامعه: بی حجابی و بد حجابی، تجاوز به حقوق دیگران است چرا که این ها ریشه بسیاری از مشکلات در خانواده ها از جمله طلاق هستند و وقتی این منکرات در جامعه رواج پیدا کنند، همه متضرر می شوند. پس همه انسان ها حق دارند در یک جامعه پاک و سالم زندگی کنند.
بدین جهت مهمترین دلیل پوشش زن حضور عفیفانه در جامعه است تا سلامت روانی خود و جامعه را پی ریزی نموده از حرکات بیمارگون اجتماع به سمت روان پریشی جلوگیری نماید .پیش گرفتن راه اعتدال و عدول نکردن از اصول آن تضمین سلامت روانی جامعه خواهد بود.
منبع: فلسفه حجاب و عفاف د ر اسلام و رابطه آن با سلامت روان در زندگی فردی و اجتماعی.
تهیه و تنظیم: ژیلا رنجبر مشاور و مددکار شهرستان بناب اداره مشاوره و مددکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی
