زندگینامه حضرت معصومه(س) از آغاز، هجرت تا شهادت پدر بزرگوار حضرت معصومه سلام الله علیها امام هفتم شیعیان حضرت موسیبن جعفر علیهما السلام است که او را ابوالحسن اول نیز میگویند، و از القاب مشهور آن حضرت کاظم، باب الحوائج و صالح میباشد. آن بزرگوار روز یکشنبه هفتم ماه صفر سال ۱۲۸ هجری در روستای […]
زندگینامه حضرت معصومه(س) از آغاز، هجرت تا شهادت
پدر بزرگوار حضرت معصومه سلام الله علیها امام هفتم شیعیان حضرت موسیبن جعفر علیهما السلام است که او را ابوالحسن اول نیز میگویند، و از القاب مشهور آن حضرت کاظم، باب الحوائج و صالح میباشد.
آن بزرگوار روز یکشنبه هفتم ماه صفر سال ۱۲۸ هجری در روستای ابواء که بین مکه و مدینه واقع شده، دیده به جهان گشود. آن حضرت بیش از سایر امامان(ع) فرزند داشت که بعضی سی، و برخی شصت فرزند برای او نام بردهاند.
آن بزرگوار در سال ۱۴۸ هجری قمری زمان خلافت منصور به امامت رسید و در زمان خلافت مهدی عباسی و هادی عباسی نیز امام بود، وقتی که هارون الرشید به خلافت رسید پس از پانزده سال، در زندان بغداد شهید شد. مشهور بین تاریخ نویسان آن است که آن بزرگوار در روز ۲۵ رجب سال ۱۸۳ هجری از دنیا رفت.
هارون الرشید آن بزرگوار را در سال ۱۷۹ هجری قمری در مدینه دستگیر کرده به طرف عراق آورد و از آن وقت تا آخر عمر در زندان به سر میبرد.
مادر حضرت معصومه(س)
آنطور که از شواهد و قرائن و بعضی از روایات استفاده میشود، مادر حضرت معصومه(س) همان مادر امام رضا(ع) است. برای مادر حضرت رضا(ع) نامهای متعددی ذکر کردهاند، مانند: خیزران، امالبنین، نجمه و روایت شده پس از آنکه حضرت رضا(ع) از او متولد شد، به اوطاهره گفتند.
روز ولادت حضرت فاطمه معصومه(س)
مطابق پارهای از مدارک، حضرت معصومه(س) در روز اول ماه ذیقعده سال ۱۷۳ هجری قمری، در مدینه چشم به جهان گشود. محدث گرانقدر مرحوم آیت الله شیخ علی نمازی (وفاتیافته در دوم ذیحجه سال ۱۴۰۵ هـ.ق. که مرقدش در یکی از حجرههای صحن رضوی کنار بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) قرار دارد) در کتاب پربار مستدرک سفینه البحار (که ده جلد است) در جلد هشتم چنین مینویسد:
فاطِمَهُ الْمَعْصومَهُ الْمَوْلُودَهُ فِی غُرَهِ ذِیالْقَعْدَهِ سَنَهَ ۱۷۳؛
فاطمه معصومه در آغاز ماه ذیقعده سال ۱۷۳، دیده به جهان گشود.
مرحوم فیض در کتاب انجم فروزان و گنجینه آثار قم از کتاب لواقح الانوار فی طبقات الاخیار (تألیف عبدالوهاب شعرانی شافعی وفاتیافته در سال ۹۳۷ هـ.ق.) و کتاب نزهه الابرار فی نسب اولاد الائمه الاطهار (تألیف سید موسی برزنجی شافعی مدنی) چنین نقل میکند:
“وِلادَهُ فاطِمَهُ بِنْتُ مُوسَیبنِ جَعْفَرٍ، فِی مَدِینَهِ الْمُنَوَرَهِ غُرَه ذِیالْقَعْدَهِ الْحرامِ، سَنَه ثَلاثَ وَ ثَمانینَ وَ مأَهَ بَعْدَ الهِجْرَهِ النَبَویَه، وَ تُوُفِیَتْ فِی الْعاشِرِ مِنْ رَبیعِ الثانِی فِی سَنَهِ اِحْدی وَ مَأَتَینِ فی بَلْدَهِ قُمْ؛
حضرت فاطمه (معصومه) دختر امام کاظم در مدینه منوره، در آغاز ماه ذیقعده سال ۱۸۳ هـ.ق. دیده به جهان گشود، و در دهم ماه ربیع الثانی سال ۲۰۱ در قم وفات یافت.
مدارک دیگری نیز در مورد روز ولادت آن حضرت (در آغاز ذیقعده)
۱ـ عوالم العلوم، تألیف علامه بحرانی، ج۲۱، ص۳۲۸
۲ـ حیاه الست، تألیف شیخ مهدی منصوری، ص۱۰
۳ـ فاطمه بنت الامام موسی الکاظم، تألیف دکتر محمدهادی امینی (فرزند علامه امینی صاحب الغدیر) ص ۲۱ و ۵
۴ـ زندگانی حضرت موسیبن جعفر، تألیف عمادزاده، ج۲، ص۳۷۵
بررسی و شرح کوتاه زندگانی
در بعضی از مدارک فوق، سال ولادت حضرت معصومه ۱۸۳ ذکر شده، که صحیح چنان که در مستدرک سفینه آمده ۱۷۳ است، زیرا با توجه به این که امام کاظم(ع) در ۲۵ رجب سال ۱۸۳ هـ.ق. در زندان هارون در بغداد به شهادت رسید، و کمترین مدت زندانش، چهار سال بود، در این مدت از خانوادهاش که در مدینه ساکن بودند، دور بود، بنابراین ممکن نیست ولادت حضرت معصومه(س) در سال ۱۸۳ رخ داده باشد، و ظاهراً در این شماره اشتباه شده و بهجای ۱۷۳، ۱۸۳ نوشته شده است.
ازاینرو محقق کاوشگر، مرحوم عمادزاده اصفهانی، بدون ابهام مینویسد: حضرت معصومه(س) در مدینه در ماه ذیقعده سال ۱۷۳ متولد شد، و در ربیع الثانی سال ۲۰۱ (در قم) دیده از جهان فرو بست.
بنابراین باید پرونده این مطلب را در همین جا بست، و از باب تسامح در ادله سنن، تاریخ ولادت حضرت معصومه را همان آغاز ذیقعده سال ۱۷۳ هـ.ق. اعلام کرد، چنان که اخیراً آستانه مقدسه قم همین اعلام را نموده است، با توجه به ولادت باسعادت حضرت رضا(ع) که در روز ۱۱ ذیقعده سال ۱۴۸ در مدینه رخ داد، این ده روز بین روز ولادت حضرت معصومه(س) و روز ولادت امام رضا(ع) بهعنوان دهه کرامت نامگذاری شده است.
بهراستی توصیف عظمت هلهله و غریو شادی از دودمان رسالت را بهخاطر اینکه امام رضا(ع) دارای خواهری شده که سالها قبل در خبرهای غیبی به وجود او مژده داده شده بود نمیتوان ترسیم کرد، چرا که فروغی از کوثر، و گلی تابناک از گلشن آلمحمد(ص)، چشم به جهان گشوده بود، و جهان معنی را صفای دیگری بخشیده بود
صمد خلیلی مشاور راه و شهرسازی
