همواره کودکی که در محیط مدرسه پیشرفت تحصیلی رضایت بخشی ندارد ، ممکن است در یک نگاه محدود چنین تصور شود که کودک مورد نظر دانش آموز تنبل ، بازیگوش یا کند ذهن است . اما باید توجه داشت که ممکن است مشکل تحصیلی او به دلیل اختلال در فر آیند روا نشناختی یادگیری مطالب […]
همواره کودکی که در محیط مدرسه پیشرفت تحصیلی رضایت بخشی ندارد ، ممکن است در یک نگاه محدود چنین تصور شود که کودک مورد نظر دانش آموز تنبل ، بازیگوش یا کند ذهن است . اما باید توجه داشت که ممکن است مشکل تحصیلی او به دلیل اختلال در فر آیند روا نشناختی یادگیری مطالب باشد.
از آنجایی که این کودکان اغلب در مدارس عادی مشغول به تحصیل هستند ، آشنایی با ویژگی ها و شناسایی دقیق این کودکان ( کودکان ناتوان در یاد گیری ) در فر آیند تعلیم و تربیت امری است لازم و ضروری.بسیاری از دانش آموزان به رغم اینکه از ظر فیت هوشی متوسط یا بالاتر برخوردارند ،فقط به دلیل اینکه دامنه توجهشان فوق العاده کم است ، نمی توانند آنگونه که انتظار می رود پیشرفت تحصیلی داشته باشند. در حقیقت تفاوت قابل ملاحظه ای بین ظرفیت یاد گیری ( توانایی بالقوه ) و پیشرفت تحصیلی ( توانایی بالفعل ) در این دانش آموزان دیده می شود.
جامع ترین بررسی و مطالعه درباره ی ویژگی های دانش آموزان دارای اختلال کمبود توجه، توسط انجمن آمریکایی روان پزشکی، طراحی و اجرا شده که از سال ۱۹۸۰ تا کنون از سوی این انجمن و روان شناسان مختلف ، ملاک های زیر برای تشخیص اختلال کمبود توجه مورد استفاده قرار می گیرد.
الف: بی توجهی:
سه مورد از موارد زیر در رفتار دانش آموز مبتلا به عدم توجه دیده می شود :
۱) در اغلب مواقع در تمام کردن کار هایی که خود شروع کرده اند ، با شکست و نا کامی مواجه می شوند .
۲) اغلب به نظر میرسد که به موضوع مورد نظر گوش نمی دهند. .
۳) به راحتی آشفته و دچار حواس پرتی می شوند .
۴) در تمر کز حواس روی تکالیف مدرسه و کار هایی که نیاز به توجه جدی و ارادی دارد ، با مشکل مواجهند . در مواقعی که نیاز به توجه مستقیم و ارادی نیست ، مثل تما شای تلویزیون ، گوش دادن به رادیو ، بر نا مه های آزاد و زنگ تفریح احساس راحتی میکنند و مشکل کمتری دارند .
5) در انجام فعالیت های مربوط به بازی نیز با مشکل روبرو هستند .
ب)برانگیختگی سریع:
در کودکی که دچار اختلال کمبود توجه است ، حداقل سه مورد از موارد زیر قابل ملا حظه است. :
۱) قبل از فکر کردن ، کاری را که به نظرش میرسد بلا فا صله شروع می کند. .
۲) نمی تواند برای مدت قابل توجهی به یک کار خاص مشغول شود و به طور افراطی از یک فعالیت به فعالیت دیگر می پردازد.
۳) بدون آنکه از نظر شناختی مشکل داشته باشد ، در نظم دادن به کار با مشکل مواجه است. .
۴) نیاز به نظارت و سر پرستی مداوم دارد. .
۵) مکررا در کلاس فر یاد می زند . .
۶) تحمل رعایت نوبت را در بازی ها و فعالیت های گروهی ندارد .
ج) بیش فعالی :
اختلال کمبود توجه می تواند همراه با بیش فعالی یا بدون آن تشخیص داده شود . ( هر کودک بیش فعال بی تردید اختلال در توجه دارد ، ولی هر کودکی با اختلال عدم تمرکز لزوما بیش فعال نیست . ) در صورتی که این اختلال با بیش فعالی همراه باشد ( غالبا به همین صورت است ) دانش آموز مبتلا لااقل دو ویژگی از ویژگی های زیر را دارا خواهد بود :
۱) مرتبا این طرف و آن طرف دویده و از روی چیز های مختلف بالا می رود .
۲) نمی تواند ساکت و آرام بنشیند، مرتب وول خورده ، بی قرار و نا آرام است.
۳) نمی تواند برای مدتی در جایی ثابت بنشیند .
۴) هنگام خواب نیز مرتب به این طرف و آن طرف می چرخد.
۵) همیشه در حال حرکت و انجام کاری است و قرار ندارد ، انگار به وسیله موتوری حرکت داده می شود.
د) شروع قبل از هفت سالگی.
این اختلال اغلب قبل از هفت سالگی دیده می شود.
ه) طول مدت:
تداوم این اختلال حد اقل ۶ ماه است .
نکته قابل تذکر این است که همانطور که قبلا بیان شد ، کودکان ناتوان در یادگیری از هوش متوسط و یا بالاتر برخوردارند و صرف مشاهده یک ویژگی خاص از مجموعه ویژگی هایی که بدان اشاره شد ، نمی توان به یک کودک یا دانش آموز بر چسب اختلال در یادگیری زد. بلکه با دقت لازم در رفتار عمومی کودک و همکاری والدین کودک می توان احتمال ناتوانی خاص او را در یادگیری بررسی کرد .
منبع : افروز،غلامعلی(۱۳۹۲). اختلالات یادگیری، نشر: دانشگاه پیام نور
تهیه و تنظیم کننده:اداره مشاوره و مددکاری معاونت فرهنگی
اجتماعی فرماندهی انتظامی استان آذربایجان شرقی
