طعم میوه های خشک برای ما دلچسب است. این مواد غذایی، ارزش غذایی زیادی دارند. به طور کلی، خشک کردن میوه ها و خوراکی ها به نگهداری آنها کمک می کند و به این شکل آنها را می توان مدت زمان طولانی تری نگه داشت و به مرور مصرف کرد. همچنین این فرایند به حفظ […]
طعم میوه های خشک برای ما دلچسب است. این مواد غذایی، ارزش غذایی زیادی دارند. به طور کلی، خشک
کردن میوه ها و خوراکی ها به نگهداری آنها کمک می کند و به این شکل آنها را می توان مدت زمان طولانی
تری نگه داشت و به مرور مصرف کرد. همچنین این فرایند به حفظ آنها و جلوگیری از فساد توسط باکتری ها
کمک می کند و از میزان مواد غذایی موجود در خوراکی نمی کاهد. اگرچه روش های مختلف خشک کردن
باعث می شود که بخشی از این مواد از بین بروند. هنگامی که میوه یا خوراکی را خشک می کنیم، باید آن را به خوبی نگهداری کنیم تا از فساد و کاهش کیفیت آنها ممانعت به عمل آید و نیز تا زمان مصرف حفظ شود
برای خشکاندن میوه روش سنتی در منازل و باغات و در سایه انجام می شود.
خشک شدن میوه به روش سنتی دارای معایبی است که از آن جمله می توان به طولانی مدت بودن این روش و زیاد بودن آلودگی میکروبی در آن و کاهش کیفیت میوه خشک شده اشاره نمود.
بسیاری از میوه های خشک رایج در بازار قبل از بسته بندی با دی اکسید گوگرد خشک می شوند که این روش به میوه کمک می کند تا رنگ، طعم و شکل خود را حفظ کند. گوگرد آلرژی زا بوده و در صورت مصرف میوه خشک شده احتمال بروز حساسیت برای مصرف کننده دور از انتظار نیست.
در روش صنعتی خشک کن خورشیدی به صورت غیرمستقیم بابهره گیری از شیشه و اجسام سیاه از نور خورشید بهره می گیرند.
استفاده از دستگاه میوه خشک کن خورشیدی، سبب می شود آب میوه به صورت خیلی آرام، آهسته و با حرارت خیلی کم تبخیر شود.
فرآیند خشک کردن میوه در اصل، روشی مناسب برای محافظت از طعم میوه است. گاهی اوقات میوه خشک شده نسبت به نوع تازه آن به دلیل طعم بهتر، برتری دارد.
محتوای مواد مغذی میوه تازه و خشک تقریباً مشابه است. یک تفاوت عمده این است که میوه خشک در اغلب موارد ویتامین ث کمتری دارد. چون این ویتامین در برابر گرمای خشک برای خشک کردن میوه تجزیه میشود.
خشک کردن، یکی از روش های نگهداری طولانی مدت از غذاهاست. این فرآیند با گرفتن آب موجود در ماده غذایی صورت می گیرد. آب خود سبب فساد ماده غذایی شده و به رشد موجودات ریز زنده کمک می کند. معمولاً آب موجود در ماده غذایی ضمن تبخیر از دست می رود (خشک کردن در جریان هوا، خشک کردن زیر نور آفتاب، دودی کردنیا خشک کردن به وسیله باد).
خشک کردن نسبت به خشک کردن در دستگاه های خشک کن، مواد غذایی بیشتری را حفظ می کند و نیز مزیت دیگری دارد و آن اینکه در آینده راحت تَر رطوبت را جذب می کند و بهتر و راحت تَر تازه می شود.
بلانچ کردن با بخار نسبت به بلانش کردن با آب سبب می شود ارزش های غذایی بیشتری حفظ شود.
آغشته کردن خوراکی ها و میوه ها یا حتی سبزیجات به آب آناناس، پرتقال، یا لیمو پیش از خشک کردن می
تواند به آنها در حفظ سطح بالاتری از ویتامین ث در طی فرایند خشک کردن کمک کند. مزیت دیگر این کار این
است که از قهوه ای شدن خوراکی یا میوه جلوگیری می کند؛ ولی این اثر کمتر از زمانی است که خوراکی سولفاته می کنیم.
اندازه میوه خشک بسیار کوچکتر از میوه تازهای است که از آن بهدستآمده است، بنابراین زیاد خوردن آنها سادهتر از میوه تازه میتواند کالری بیش از حد به بدن وارد کند.
میوههای خشک میان وعده سالمی هستند و میتوانید آنها را جایگزین هلههولههایی مانند چیپس سیبزمینی و آبنبات کنید.
مهم ترین وجه تمایز میوه های خشک شده با میوه های تازه، تبخیر آبی است که حاوی مقادیر قابل توجهی مواد مغذی است، البته میوه های خشک شده برای مصرف در شرایط خاص مانند تغییر فصل یا استفاده در ورزشهایی مانند کوهنوردی که امکان حمل وزن زیاد بار وجود ندارد، سودمند هستند.
پزشکان توصیه می کنند که در صورت امکان حداقل روزی دو لیوان میوه خُرد شده متنوع مصرف شود که اگر تازه باشد، بهتر خواهد بود.
میوه ها جزو تنها گروه غذایی هستند که تمام ارزش های غذایی را دارا هستند و سرشار از ویتامین ها، فیبرها و آنتی اکسیدان ها هستند که برای حفظ شادابی و در امان ماندن از هر گونه بیماری باید آنها را مصرف کنید.
میرمسعود طایفه سلطانخانی
(کارشناس زراعت و اصلاح نباتات و کارشناس ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی)
